Igama Lomkhiqizo: IPonkan Mandarin (i-Chinese Honey Orange)
Incazelo:
I-Ponkan, eyaziwa nangokuthi iChinese Honey Orange noma Nagpur Suntara eNdiya, ingelinye lama- izinhlobo zama-mandarin ezitshalwa kakhulu emhlabeni, ngokukhiqizwa okukhulu eChina, eNdiya, eBrazil, naseTaiwan. Yaqala e-India emaphakathi futhi yethulwa e-China eseningizimu ngesikhathi soMbuso WaseTang, kamuva yasakazeka e-Taiwan ngo-1775. Namuhla, iShayina ingumkhiqizi oyinhloko, enezifunda zokukhiqiza ezidumile eFujian, eGuangdong, eHunan, eZhejiang (Quzhou – “Ikhaya LamaPonkan LaseShayina”), naseTaiwan.
Imandarina Echaza Ukulula Nokunambitheka:
Isici esichaza iPonkan wukuthi ikhasi elixegayo ngendlela emangalisayo, elilula ukulihluba. Igama elithi “椪” ngokwalo livela olimini lwesiCantonese nesiFujian okusho “ikhasi elixegayo” noma “okungenalutho,” okuchaza indlela ikhasi elihlukana ngayo ngokwemvelo nenyama lapho isivuthiwe, okudala umuzwa othambile, ovumelayo lapho ucindezelwa. Lokhu kwenza iPonkan ibe enye yamandarin alula kakhulu ukudliwa esitsheni.
Ukubukeka:
Isithelo si i-oblate kuya kwi-high-oblate, enomphezulu obanzi, oyisicaba kanye nentamo emfushane ehlukile ekugcineni kwesiqu. Ikhasi lingaphandle i-orange-yellow kuya kwi-orange-red, kukhanya futhi kujiyile ngokwesilinganiso, kunamaseli amafutha agqamile okwenza kube nokuthungwa okuncane okunjengamatshe. Ngaphakathi, inyama i i-orange ejulile, ethambile, futhi encibilikayo (化渣) , kuhlukaniswe kube 9–12 izingxenye ene-axis emaphakathi engenalutho. Isisindo esimaphakathi sesithelo singu- 120–160g, kanti izinhlobo ezisezingeni eliphezulu zifinyelela ku- 230g noma ngaphezulu.
Ukunambitheka Noswidi:
I-Ponkan inikeza i- ukunambitheka okunothile kakhulu, okumnandi ngephunga elimnandi. Izinga lezinto ezincibilikayo lifinyelela ku 11–13% Brix, nge-asidi ye- 0.5–0.6%, ukwakha ukunambitheka okumnandi nokumuncu okulinganiswe kahle. Inyama yayo i- inamanzi, icwebezelayo, futhi incibilika, nokuphela okuhlanzekile, okuhlaziyayo. I-Ponkan yasekuqaleni kwesizini enesikhumba esiluhlaza (evunwa ngo-Okthoba–Novemba) inikeza i- ukunambitheka okumnandi okumuncu, kuyilapho izithelo ezivuthwe ngokugcwele (kusukela ngoNovemba kuqhubeke) zithuthukisa ukunambitheka okumnandi okulinganiselayo ethuthuka ngokugcinwa.
Inani Lokudla Nokwelapha:
IPonkan icebile nge- I-Vitamin C (30mg nge-100ml yejusi) kanye ne-fiber yokudla. Ikhasi liqukethe uwoyela obalulekile futhi lisetshenziswa emithini yendabuko njenge- isidakamizwa esinuka kamnandi sesisu kanye nesokukhipha isikhwehlela. Isithelo saziwa ngenxa ye- ukuvuselela isifiso sokudla, ukulawula i-qi, nokuthambisa amaphaphu izakhiwo. Emithini yendabuko yaseShayina, isetshenziselwa ukukhulula ukoma, ukushisa, kanye nokudakwa kotshwala.
Izinzuzo Eziyinhloko Zezebhizinisi:
Ikhasi Elixegayo, Elilula Ukuxebuka – Enye yamandarina alula kakhulu okudliwa esitsheni
Ukunambitheka Okunothile, Okumnandi – 11–13% Brix ene-asidi elinganiselayo nephunga elimnandi
Impilo Yokugcina Enhle Kakhulu – Igcinwa kahle phakathi kweSikhathi Sokukhonza nokuqhubeka entwasahlobo elandelayo
Isikhathi Esandisiwe Sokuhlinzeka – IPonkan Enesikhumba Esiluhlaza evela e- Okthoba, izithelo ezivuthwe ngokugcwele ezivela Lwezi, izinhlobo zesizini sekwephuzile ezifinyelela ku- Meyi unyaka olandelayo
Ukuzivumelanisa Okubanzi – Ichuma ezindaweni zasezindaweni ezishisayo nezingaphansi kwezishisayo ezinamazinga okushisa amaphakathi onyaka angaphezu kuka- 18°C
Isivuno Esiphezulu – Izihlahla ezinamandla, ezikhiqizayo ezinenzuzo enkulu yezebhizinisi
Ukucutshungulwa Okuguquguqukayo – Kuhle kakhulu ekudleni okusha, ijusi, iwayini, uviniga, ukugcinwa, kanye nojamu
Izindawo Zokukhula:
I-Ponkan itshalwa ngempumelelo kulo lonke Fujian (isifunda esiseningizimu), Guangdong (isifunda esisempumalanga), Taiwan, Hunan (isifunda esentshonalanga – edume ngekhwalithi ephezulu), Zhejiang (Quzhou – "iKhaya lePonkan laseChina"), Jiangxi, Guangxi, Sichuan, kanye neChongqing. ETaiwan, izindawo ezinkulu zokukhiqiza zihlanganisa Yunlin, Chiayi, Taichung (Dongshi), kanye neMiaoli (Zhuolan), kanti isifunda saseTaiwan esimaphakathi ngokomlando sasikhiqiza izithelo zekhwalithi ephezulu kakhulu.
Amanothi Okulima:
Isimo Sezulu: Ukukhula okuhle kakhulu ku 20–22°C izinga lokushisa lonyaka elijwayelekile; ibekezelela -9°C kuya ku--8°C kodwa izwela emakhazeni isikhathi eside
Ukukhethwa Kwendawo: Umhlabathi ojulile (ngaphezu kuka-1m), izinto eziphilayo >1.5%, pH 5.5–6.5; imithambeka ebheke eningizimu, empumalanga, noma eningizimu-mpumalanga engaphansi kuka-600m ukuphakama
Isiphunzi: I-orange emuncu, i-trifoliate orange yamaqabunga amancane, noma i-Jiangxi red tangerine kutuswa
Ukuminyana Kokutshala: 150 izihlahla/mu ku-1.5m×3m ekutshalweni okujulile; noma ku-5.0m×2.0m ezingadini ezijwayelekile
Isikhathi Sokutshala: uSepthemba–Novemba noma Nhlolanja–Ndasa
Ukuthena: Qeqeshela ku- isihlahla esincane, esivulekile emaphakathi; gcina amaqabunga amaningi ngangokunokwenzeka ezihlahleni ezithelayo; susa amagatsha agqagqene, amaqoqo, kanye nalawo anezifo; vuselela ukhuni oluthelayo minyaka yonke
Isikhathi Sokuvuna: Kha lapho isivuthiwe ukuze uvimbele ukulahleka kwekhwalithi nokuvuvukala kwegxolo
Usongo Olukhulu: I-Huanglongbing (isifo sokuluhlaza kwamawolintshi) iyingozi eyinhloko yokukhiqiza
Isizini Yokuvuna:
Okthoba kuya kuZibandlela (isizini eyinhloko) – ne-Ponkan enesikhumba esiluhlaza etholakala kusukela Okthoba, izithelo ezivuthiwe ngokugcwele kusukela Novemba, kanti izinhlobo zesizini yakamuva zelula ukuhlinzeka kuze kufike ku- Meyi ngonyaka olandelayo. I-mandarin yekwindla-ubusika esezingeni eliphezulu enikeza ukususa kabusha okungenakuqhathaniswa, ukunambitheka okumnandi okunothile, kanye nempilo yokugcina ekhethekile yokuthengisa ezimakethe ezintsha, ukupakisha izipho, ukuthutha nge-e-commerce, nezinhlelo zokucubungula