Igama Lomkhiqizo: I-Shixia Longan (Dimocarpus longan Lour. cv. Shixia)
Incazelo:
I-Shixia Longan iwuhlobo lwelongan olusezingeni eliphezulu olusuka eShixia Village, eShishan Town, eNanhai District, eFoshan City, eGuangdong Province, eChina. Ngokuba iminyaka engaphezu kuka-200 yomlando wokulima, yaziwa njengenye yezinto izinhlobo zama-longan ezibaluleke kakhulu kwezohwebo futhi ezitshalwa kabanzi ezingcono kakhulu zokudla izithelo ezintsha eChina, ebhaliswe ngokusemthethweni ngaphansi kwenombolo yokubhaliswa kwezinhlobo zezithelo kazwelonke i-GDPR-FC-001 futhi kubhalwe ku- I-Flora of Chinese Fruit Trees – Umqulu Wezindawo Ezishisayo Nezifudumele. Ngokwemibhalo ye-FAO, i-Shixia itshalwe e-Guangdong cishe iminyaka engu- Iminyaka engu-140 futhi ithathwa njenge- isihlahla esihle kakhulu sokudliwa okusha, ngokukhiqiza ngokungaguquki izitshalo ezisindayo kuma-panicle amakhulu ngokungajwayelekile. Isifunda sokukhiqiza i-Pingnan Shixia Longan e-Guangxi sanikezwa Indawo Yezolimo Kazwelonke Yomkhiqizo Wendawo isivikelo ngo-2014 (Inombolo Yokugunyazwa: Isimemezelo SoMnyango Wezolimo No. 2105) futhi yaphinde yaqashelwa njenge Umkhiqizo Wokukhomba Indawo Kazwelonke ngo-2024.
I-Longan Echaza Ikhwalithi Yokudla Okusha:
I-Shixia Longan idunyiswa njenge indinganiso yegolide yelangan elidliwayo elisha – uhlobo okulinganiswa ngalo zonke ezinye. Isithelo saso sithandwa kakhulu ngenxa ye i-aril eqinile, ewugqinsi, futhi enoshukela enephunga elimnandi elihlukile kanye nokuphela okumsulwa, okuhlaziyayo. Inyama yayo kumhlophe njengobisi futhi kucishe kubonakale, dry-pack (不流汁) ngakho ijusi ayiconsi lapho isithelo sivulwa, futhi ihlukana kalula embewini. Izinga lezinto ezincibilikayo lifinyelela ku- 21%–26% Brix, kanti ushukela uwonke uyi- 16.8–19.4g nge-100g ngayinye – ubumnandi obudlula kakhulu izinhlobo ezijwayelekile zama-longan. Isithelo siphinde sibe nokugcwala okuningi kwe- I-Vitamin C (43.6–100mg nge-100g) futhi iqukethe i- i-γ-aminobutyric acid (GABA, 28.7mg/100g) , inhlanganisela enezici ezingase zithulise futhi zisekele ubuthongo ezibeke iShixia esigabeni esisafufusa sezithelo ezisebenzayo.
Ukubukeka:
Isithelo si- cishe iyindilinga kuya kwindilinga eyisicaba elinamahlombe aphakanyiswe kancane, alingana ngobukhulu futhi amiseke kahle. Isikhumba saso phuzi-onsundu kuya kokuluhlaza okotshani okukhanyayo, ikakhulukazi ishubhu elincane futhi eliqinile (0.8–1.1mm ubukhulu), enezimpawu zobuso ezinhle ezinjengenethiwekhi. Isisindo esimaphakathi sesithelo sisukela ku- 7 kuya ku-12 amagremu (10.8–12.5g ezindaweni zokukhiqiza ezisezingeni eliphezulu), kanye ne- izinga lokudleka lika-65%–78.6%. Imbewu yaso sincane futhi siyindilinga, enesisindo esingu- 1.8–2.3 amagremu – cishe u-18% wesisindo sezithelo esiphelele – futhi ihlukana kalula nenyama.
Inani Lokudla Okunomsoco Nokusebenza:
I-Shixia Longan icebile nge- I-Vitamin C, ushukela ophelele, i-potassium (398mg/100g), nama-polyphenols (186.3mg GAE/100g) . I- okuqukethwe kwe-GABA kuyenza ibe ngesinye sezithelo ezimbalwa ezineempawu ezibhaliwe zokuthulisa. Inyama ye-Shixia longan eyomisiwe (桂圆肉) iyisithako esibalulekile sendabuko yaseShayina, ishinyene futhi inombala ophuzi osagolide, isetshenziswa kakhulu emasobhozini, etiyeni, nasemikhiqizweni yezempilo. Isifunda sokukhiqiza sasePingnan inhlabathi ecebile nge-selenium ukuthuthukisa ngokwengeziwe iphrofayili yezakhamzimba zesithelo, njengoba i-selenium iyiminerali elandelelayo ebalulekile esekela ukusebenza komzimba, ukukhipha ubuthi, kanye nempilo yenhliziyo nemithambo yegazi.
Izinzuzo Eziyinhloko Zezohwebo:
Izinga Legolide Lokudla Okusha – I-FAO ibona njengekhultiva elingcono kakhulu lokudliwa okusha
Ushukela Ophezulu Nokunambitheka Okuhlukile – 21%–26% Brix enokunambitheka okumnandi njengoju kanye nephunga eliyingqayizivele
Isikhumba Esincane, Inyama Ewugqinsi, Izinga Eliphezulu Lokudliwa – Kufika ku-78.6% izinga lokudliwa okunokwenzeka ngenhlamvu encane
Dry-Pack (不流汁) – Ijusi ayiconsi, ilungele ukudayiswa ezimakethe ezintsha nokuthutha
Icebile nge-GABA – 28.7mg/100g, isithelo esisebenzayo esinezinto zokuthulisa
Indawo Yezwe Yobunikazi Bendawo – I-Pingnan Shixia Longan ivikelwe kusukela ngo-2014
Ikhwalithi Ephezulu Yokucubungula – Inyama eyomisiwe iwugqinsi, iphuzi njengegolide, futhi ibaluleke kakhulu njengomuthi wokuqinisa
I-Selenium-Rich (Pingnan) – Icebile ngokwemvelo nge-selenium, okwengeza isikhundla esiphakeme sempilo
Isivuno Esiphezulu Nokukhiqiza Okuzinzile – Izitshalo ezisindayo, ezijwayelekile ezihlokweni ezinkulu ngokungavamile
Izindawo Zokulima:
Idabuka e Isigodi saseShixia, eShishan Town, eSifundeni saseNanhai, eDolobheni laseFoshan, eSifundazweni saseGuangdong, i-Shixia Longan manje isilinywa kabanzi kulo lonke elasezindaweni eziseningizimu yeChina, kuhlanganise ne- Guangdong (Maoming, Guangzhou, Dongguan, Zhongshan, Huizhou, Zengcheng), IGuangxi (iPingnan, iLingshan, iDaxin – isifunda esiyinhloko sokukhiqiza esinesizinda sodwa sikamama womuthi eChina), IFujian (iZhangzhou, iQuanzhou), Yunnan (Honghe, Dehong), futhi Hainan (izifunda ezimaphakathi nezisenyakatho) . Isifunda sasePingnan, esisendaweni yeTropic of Cancer, sinomhlabathi ocebile nge-selenium engama-70% kanye nesimo sezulu se-subtropical monsoon esinezinga lokushisa lonyaka elilinganiselwe lika 21.5°C – izimo ezinhle kakhulu zokukhiqiza i-longan yekhwalithi ephezulu enokunambitheka okumnandi kakhulu nokugcwala kwezakhamzimba.
Amanothi Okulima:
Isimo Sezulu: Idinga izinga lokushisa elijwayelekile lonyaka elingu-19–23°C; ubuncane basebusika ngaphezu kwe -1°C; imvula yonyaka engu- 1,000–1,600mm
Isiphunzi: Isihlahla se-Wuyuan noma i-Dawuyuan longan kunconywa ukuhambisana okuhle kokuxhunyelelwa kanye nokumelana nengcindezi
Umhlabathi: Umhlabathi ojulile (>60cm), onamanzi agelezayo kahle, i-pH 5.5–6.8; gwema umhlabathi omanzi kakhulu, ubumba olusindayo, noma umhlabathi onosawoti-alkali
Ukuminyana Kokutshala: Ukutshalwa okuminyene okuphezulu okuncane kunconywa (cishe izihlahla eziyi-120 nge-mu) ngokuthena njalo ukuze kugcinwe usayizi wesihlahla olawulekayo futhi kube lula ukuvuna; insimu eneminyaka eyi-8 enokuminyana okuphezulu ingakhiqiza 2,250 kg ngemuva ngamunye
Ukuvundiswa: Umanyolo okhuthaza izimbali (N:P₂O₅:K₂O=15:15:15) ku-0.5–1.0kg ngesihlahla ngasinye ngasekupheleni kukaFebruwari; umanyolo wokuthela izithelo (12:10:18) ku-0.8–1.2kg isihlahla ngasinye kanye nomanyolo wemvelo ongu-2–3kg ekuqaleni kuya maphakathi noMeyi
Ukunciphisa Izithelo: Gcina izithelo ezingama-20–30 nge-panicle, ususa izithelo ezikhubazekile, ezinesifo, nezigcwele ngokweqile
Ukuphathwa Kwamanzi: Gcina umswakama womhlabathi ku- 60%–70% ngesikhathi sesomiso sasentwasahlobo; qinisekisa ukudonswa kwamanzi ngesikhathi sezikhukhula ukuvimbela ukuminza kwezimpande
Izinambuzane Nezifo: Ukumelana okubuthakathaka nesifo se-witches' broom ezihlahleni ezibuthakathaka; qapha isinambuzane esinukayo selitshi, isibungu sezithelo, kanye nesifo sokubola kwamaqabunga
Ukuphathwa Kwamandla: Isihlahla inamandla amaphakathi futhi inamagatsha aqinile; ifanele ukutshalwa okuminyene; ukubekezelela isomiso kubi kakhulu – ukunisela okungaguquguquki kubalulekile
Isikhathi Sokuvuna:
Ngasekupheleni kukaJulayi kuya maphakathi no-Agasti – ngokuhlukahluka kwezifunda: ngasekupheleni kukaJulayi entshonalanga yeGuangdong (Maoming, Zhanjiang), ekuqaleni kuka-Agasti ePearl River Delta, kanye ngemuva kuka-Agasti 10 ezindaweni eziyizintaba ezisenyakatho. I-longan yekhwalithi ephezulu yesikhathi saphakathi enikeza ikhwalithi yokudla okusha esezingeni legolide, ubumnandi obukhethekile, kanye nephunga elimnandi elihlukile – ilungele ukuthengiswa emakethe entsha, ukupakishwa kwezipho eziphezulu, ukuthunyelwa nge-e-commerce, kanye nokucutshungulwa kwe-longan eyomisiwe. Nge amafa eminyaka engu-200, Isikhombisi Sezwe Sokuma Kwezindawo isimo, kanye Ukuqashelwa yi-FAO njengekhultivari enhle kakhulu yokudla okusha, i-Shixia Longan inokwethenjwa okunamandla kwabathengi kanye nentengo ephezulu ezimakethe zasekhaya nezamazwe ngamazwe.